Açık anahtar ve özel anahtar nedir, hangisi paylaşılır
Bir kripto hesabı kullanıcı adı ve şifre değil, birbirine matematiksel olarak bağlı iki anahtardır. Özel anahtardan açık anahtar türetilebilir, tersi türetilemez ve sistemin tamamı bu tek yönlülüğe dayanır. Adresin nereden geldiğini, neden paylaşılabildiğini ve cüzdanda aslında paranın değil yetkinin durduğunu anlatıyoruz.
Kısaca
Bir kripto hesabı, bir kullanıcı adı ve şifre değil, birbirine matematiksel olarak bağlı iki anahtardır.
Özel anahtar imza atar. Açık anahtar o imzayı doğrular. Aralarındaki ilişki tek yönlüdür ve Ethereum'un kendi dokümanı bunu şöyle yazıyor:
"It is possible to derive new public keys from your private key, but you cannot derive a private key from public keys."
Yani özel anahtardan açık anahtara gidebilirsiniz, tersi mümkün değildir. Bütün sistem bu asimetriye dayanıyor.
Adres nereden geliyor
Gördüğünüz 0x ile başlayan adres üçüncü bir şey değil, açık anahtardan türetiliyor. Ethereum'da adres, açık anahtarın Keccak-256 özetinin son 20 baytıdır.
Bu yüzden adresi paylaşmak güvenlidir: adresten açık anahtara, açık anahtardan özel anahtara geri gidilemez.
En önemli cümle
Ethereum'un dokümanındaki şu ifade, cüzdan kavramını yanlış anlamayı tek başına düzeltiyor:
"You never really hold cryptocurrency, you hold private keys – the funds are always on Ethereum's ledger."
Cüzdanınızda para durmuyor. Para defterde duruyor, cüzdanınızda o deftere yazma yetkisi duruyor.
Bunun pratik sonucu şu: özel anahtarı ele geçiren kişi izin istemez, imza atar ve ağ o imzayı geçerli sayar. Bir bankada olduğu gibi arayıp iptal ettirebileceğiniz bir merci yoktur.
Kurtarma ifadesiyle ilişkisi
Cüzdan kurarken verilen kelime dizisi, özel anahtarların kendisi değil, onların üretildiği tohumdur. Aynı kelimeler aynı anahtarları yeniden üretir; bu yüzden o kelimeleri gören herkes hesabın tamamını yeniden kurabilir.
Riskler
En büyük belirsizlik Adresin nasıl türetildiği ağa göre değişir; buradaki kural Ethereum'undur.
- Özel anahtar paylaşılmaz. Hiçbir meşru destek ekibi, borsa ya da proje onu istemez. İsteyen varsa istek sahtedir.
- Ekran görüntüsü ve bulut yedeği risklidir. Anahtarı ya da kurtarma ifadesini telefona, e-postaya veya buluta koymak, onu o hesabın güvenliğine bağlar.
- Adres türetmesi ağa göre değişir. Buradaki Keccak-256 ve son 20 bayt kuralı Ethereum içindir; Bitcoin farklı bir yol izler.
Kaynaklar
Bu makale aşağıdaki kaynaklara dayanıyor. Her birinin kalıcı kopyası olup olmadığı yanında yazıyor.
- #1
Tek yönlü türetmenin, adresin açık anahtarın Keccak-256 özetinin son 20 baytından üretilmesinin ve 'varlık değil anahtar tutulur' ifadesinin kaynağı.
ethereum.org· kendi kopyamız· arşiv kopyası· ekran görüntüsü yok· gövdede 4 yerde
Kanıt zinciri: 1 kaynak
Tweet silinir, site kapanır. Aşağıda her kaynağın kalıcı kopyasının olup olmadığı yazıyor.
Kaynaklar (1)
- #1
Tek yönlü türetmenin, adresin açık anahtarın Keccak-256 özetinin son 20 baytından üretilmesinin ve 'varlık değil anahtar tutulur' ifadesinin kaynağı.
“It is possible to derive new public keys from your private key, but you cannot derive a private key from public keys.”
ethereum.org/en/developers/docs/accounts/kendi kopyamızyeni sekmede aç - ekran görüntüsü alınmadı
- arşiv kopyası
- 7 Eyl 2026 22:22 tarihinde alındı
içerik özeti
71efd06d20…572022