Ölçeklenebilirlik nedir, katman 2 neyi devralır

Kısaca

Ölçeklenebilirlik, bir ağın daha çok işlemi daha hızlı sonuçlandırabilmesidir. Ama tanımın asıl ağırlığı sonundaki şartta:

"The main goal of scalability is to increase transaction speed (faster finality) and transaction throughput (higher number of transactions per second) without sacrificing decentralization or security."

Yani hız tek başına başarı değil. Merkeziyetsizlikten ya da güvenlikten feragat ederek hızlanan bir sistem, ölçeklenmiş değil, başka bir şeye dönüşmüştür.

Rollup ne yapıyor

Bugün en çok konuşulan yaklaşım rollup. Mantığı işi ikiye ayırmak:

"Rollups perform transaction execution outside layer 1 and then the data is posted to layer 1 where consensus is reached."

İşlemler ana zincirin dışında çalıştırılıyor, ama verileri ana zincire yazılıyor ve uzlaşma orada sağlanıyor.

Kritik nokta bu ikinci yarı. Veriler ana zincire yazıldığı için rollup güvenliği kendisi üretmiyor, Ethereum'dan devralıyor.

Neden önemli

Bu ayrım, "katman 2" denen her şeyin aynı şey olmadığını anlamanın anahtarı. Verisini ana zincire yazan bir sistemle, yazmayan bir sistem aynı güvenlik iddiasını taşıyamaz.

Bir ağın kendini katman 2 diye tanıtması, verilerinin nereye yazıldığını söylemez. Bunu her ağ için ayrıca kontrol etmek gerekir.

Neyi ölçer, neyi ölçmez

Yüksek işlem hızı bir ölçümdür ve doğrulanabilir. Ama tek başına ne merkeziyetsizliği ne de güvenliği ölçer.

Bir ağın saniyede kaç işlem yaptığı sorusunun cevabı, o ağın kaç bağımsız düğüm tarafından çalıştırıldığı sorusunun cevabını vermez. İkisi ayrı sorulardır ve ikisi de sorulmalıdır.